Mất trí nhớ tạm thời là gì? Những vấn đề cần biết về bệnh mất trí nhớ tạm thời

bởi: Trọng Huy 23 Tháng 07, 2025

Mất trí nhớ tạm thời (Transient Global Amnesia - TGA) là chứng quên khởi phát cấp tính tạm thời và thường xảy ra ở những người trung niên trở lên. Những người bị mất trí nhớ tạm thời gặp khó khăn trong việc ghi nhớ những mẩu thông tin mà họ vừa nhận được. Bệnh không gây nguy hiểm đến tính mạng nhưng gây nhiều rắc rối và hoang mang cho người mắc bệnh.

Tìm hiểu chung mất trí nhớ tạm thời

Mất trí nhớ tạm thời (Transient Global Amnesia - TGA) là 1 cơn lú lẫn tạm thời xảy ra ở một người khỏe mạnh tỉnh táo mà không gây ra do các bệnh lý phổ biến như động kinh đột quỵ.

Trong cơn mất trí nhớ tạm thời, một người không thể nhớ điều gì vừa mới xảy ra. Người bệnh không thể nhớ mình ở đâu, làm sao mình đến được đó , không nhớ chuyện gì vừa mới xảy ra, cũng không thể nhớ khi được yêu cầu nhắc về 1 ngày, 1 tháng hay thậm chí 1 năm trước.

Tình trạng này thường xảy ra ở người từ trung niên trở lên. Với tình trạng này bạn vẫn nhớ mình là ai, những người chung quanh mà bạn biết, có thể hồi phục chậm sau vài giờ. Trong thời gian đó bạn có thể hồi phục lại dần các sự việc, tình trạng này không nghiêm trọng, nhung cũng có thể dễ làm bản thân lo lắng.

Nguồn gốc của mất trí nhớ tạm thời (TGA) được cho là phát sinh từ hồi hải mã, đặc biệt là khu vực CA-1 và Sommer, cùng thùy thái dương trung gian.

Triệu chứng mất trí nhớ tạm thời

Những dấu hiệu và triệu chứng của mất trí nhớ tạm thời

Nói chung, những bệnh nhân này có biểu hiện mất trí nhớ khởi phát cấp tính trong vài giờ. Họ sẽ hiển thị các câu hỏi lặp đi lặp lại và không nhớ làm thế nào họ đến được nơi họ đang ở hoặc những gì họ đã làm trong thời gian ngay trước khi bắt đầu.

Thông thường, mất trí nhớ tạm thời liên quan đến gắng sức mạnh hoặc căng thẳng nghiêm trọng trước đó. Họ sẽ không báo cáo mất ý thức cũng không đánh mất khả năng tự nhận dạng của mình. Không có các khiếm khuyết về thần kinh đi kèm hoặc các khiếm khuyết về nhận thức khác. Sẽ không có tiền sử chấn thương và các triệu chứng sẽ hết trong vòng 24 giờ sau khi khởi phát. Các triệu chứng không xuất hiện khi bệnh nhân thức dậy vào buổi sáng nhưng xảy ra vào cuối ngày.

Bệnh nhân sẽ không có biểu hiện thiếu sót thần kinh khu trú nhưng thường sẽ không nhớ họ đến bệnh viện bằng cách nào, họ đang ở trong bệnh viện hay các sự kiện trong ngày. Họ thường sẽ không nhớ người hoặc địa điểm trong vài giờ qua và hậu quả là sẽ cảm thấy mất phương hướng. Ngay cả với các dấu hiệu trực quan, chẳng hạn như các bức ảnh được chụp vào ban ngày, họ sẽ không có hồi ức về các sự kiện. Họ sẽ lặp đi lặp lại cùng một câu hỏi, vì họ quên rằng họ vừa mới hỏi câu hỏi trước đó.

Các triệu chứng sẽ bắt đầu cải thiện trong vòng vài giờ và trí nhớ sẽ từ từ và gần như hoàn toàn quay trở lại trong vòng 24 giờ tới. Ban đầu, người ta cho rằng đã đạt được độ phân giải hoàn toàn, nhưng các nghiên cứu gần đây hơn cho thấy có thể có một số khiếm khuyết nhỏ còn sót lại xung quanh sự kiện cũng như một số khiếm khuyết về nhận thức cận lâm sàng, thậm chí nhiều năm sau đó.

Dấu hiệu chính của chứng mất trí nhớ tạm thời là đột ngột không có khả năng hình thành những ký ức mới. Một số người cũng không thể nhớ lại những ký ức từ vài giờ hoặc vài ngày trước hoặc lâu hơn trong quá khứ.

Những người trải qua giai đoạn TGA có thể:

Xuất hiện mất phương hướng và bối rối.
Liên tục hỏi những câu hỏi giống nhau, đặc biệt là về ngày, giờ và địa điểm của họ.

Những người trải qua TGA không có những đặc điểm sau:

Mất tỉnh táo.
Có các triệu chứng thần kinh hoặc nhận thức khác, chẳng hạn như mất ngôn ngữ hoặc các vấn đề về di chuyển.
Nó xảy ra sau đó trong ngày, không phải lúc mới thức dậy.
Chấn thương.

Các triệu chứng khác có thể xảy ra với TGA bao gồm:

Đau đầu;
Buồn nôn và ói mửa;
Chóng mặt;
Sự lo lắng.

Mất trí nhớ tạm thời là gì? Những vấn đề cần biết về bệnh mất trí nhớ tạm thời 4

Căng thẳng có thể là triệu chứng khởi phát mất trí nhớ tạm thời

Trong hầu hết các trường hợp, các đợt TGA kéo dài từ 1 đến 10 giờ (trung bình là 6 giờ). Trong một số ít trường hợp, các triệu chứng có thể tồn tại đến 24 giờ.

Các vấn đề về trí nhớ phát triển dần dần hoặc kéo dài hơn một ngày không phải là một phần của TGA và có khả năng liên quan đến các nguyên nhân khác.

Biến chứng có thể gặp khi mắc mất trí nhớ tạm thời

TGA là một sự kiện tạm thời và tử vong là rất hiếm. Khả năng tái phát là dưới 10%. Nhưng ngay cả mất trí nhớ tạm thời cũng có thể gây ra cảm xúc đau khổ cho người gặp phải. Tuy nhiên, rối loạn có thể tái phát nhưng không gây tử vong.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Nếu bạn hoặc người thân có triệu chứng mất trí nhớ đột ngột, đặc biệt là khi chúng được lặp đi lặp lại, bạn nên đến bệnh viện càng sớm càng tốt để chắc chắn rằng không có tình trạng nguy hiểm đến tính mạng nào gây ra tình trạng này.

Nguyên nhân mất trí nhớ tạm thời

Nguyên nhân dẫn đến mất trí nhớ tạm thời

Nguyên nhân chưa được biết rõ, nhưng các chuyên gia nhận thấy có sự liên quan giữa tình trạng mất trí nhớ thoáng qua và tình trạng migraine. Một nguyên nhân khác có thể có là do mạch máu bị đổ đầy quá mức hoặc có tình trạng sung huyết tĩnh mạch.

Mặc dù tình trạng mất trí nhớ thoáng qua liên quan đến các sự kiện sau là thấp, nhưng các sự kiện này có thể dẫn đến tình trạng TGA:

Tiếp xúc 1 phần hay toàn cơ thể đột ngột trong nước lạnh hay nước nóng.
Hoạt động thể chất mạnh.
Quan hệ tình dục.
Các thủ thuật như chụp mạch vành hay nội soi.
Chấn thương đầu nhẹ.
Cảm xúc buồn bã, có thể do tin xấu, xung đột hoặc làm việc quá sức.

Mất trí nhớ tạm thời là gì? Những vấn đề cần biết về bệnh mất trí nhớ tạm thời 5

Nguyên nhân dẫn đến mất trí nhớ tạm thời vẫn chưa được chứng minh làm rõ

Nguy cơ mất trí nhớ tạm thời

Những ai có nguy cơ mắc phải mất trí nhớ tạm thời?

Tỷ lệ mắc TGA là khoảng 5,2 - 10/100.000 mỗi năm trong dân số nói chung. Ở những người từ 50 tuổi trở lên, tỷ lệ mắc bệnh tăng lên 23,5 - 32/100.000 mỗi năm. Phần lớn các trường hợp được báo cáo là ở những bệnh nhân từ 50 đến 80 tuổi. Không có sự khác biệt về giới tính.

Yếu tố làm tăng nguy cơ mắc phải mất trí nhớ tạm thời

Các vấn đề về trí nhớ phát triển dần dần hoặc kéo dài hơn một ngày không phải là một phần của TGA và có khả năng liên quan đến các nguyên nhân khác. Các nhà nghiên cứu không biết nguyên nhân chính xác của chứng mất trí nhớ tạm thời. Nhưng họ tin rằng đó là do một vấn đề tạm thời ở hồi hải mã của bạn - phần não đóng vai trò quan trọng trong việc học và ghi nhớ.

Nhiều nghiên cứu phát hiện ra huyết áp cao và cholesterol cao là những yếu tố có liên quan chặt chẽ đến đột quỵ, nhưng lại không liên quan đến TGA. Có vẻ như TGA không có liên quan đến các bệnh lý về mạch máu do lão hoá.

Tiền sử đau nửa đầu: Nếu bạn đau nửa đầu, nguy cơ mất trí nhớ thoáng qua là cao hơn trong tương lai so với người không bị đau nửa đầu.

Mất trí nhớ tạm thời là gì? Những vấn đề cần biết về bệnh mất trí nhớ tạm thời 6

Rượu bia là một trong các yếu tố nguy cơ mắc phải mất trí nhớ tạm thời

Phương pháp chẩn đoán & điều trị mất trí nhớ tạm thời

Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán mất trí nhớ tạm thời

Chẩn đoán phần lớn là chẩn đoán loại trừ vì không có xét nghiệm chẩn đoán chứng mất trí nhớ tạm thời. Thay vào đó, các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe loại trừ tất cả các nguyên nhân có thể gây mất trí nhớ khác trước khi chẩn đoán TGA như đột quỵ, co giật, chấn thương,...

Để loại trừ các nguyên nhân khác, bác sĩ có thể thực hiện các chỉ định sau:

Điều này bắt đầu bằng một cuộc kiểm tra thần kinh, kiểm tra phản xạ, trương lực cơ, sức mạnh cơ bắp, chức năng cảm giác, dáng đi, tư thế, sự phối hợp và cân bằng. Bác sĩ cũng có thể đặt câu hỏi để kiểm tra khả năng tư duy, khả năng phán đoán và trí nhớ.
Kiểm tra các dấu hiệu sinh tồn của bạn: Độ bảo hòa oxy máu,...
Họ cũng có thể thực hiện kiểm tra thần kinh như điện não đồ. Điện não đồ (EEG) ghi lại hoạt động điện của não thông qua các điện cực gắn trên da đầu. Những người bị động kinh thường có những thay đổi về sóng não, ngay cả khi họ không bị động kinh. Thử nghiệm này thường được chỉ định nếu bạn có nhiều hơn một đợt mất trí nhớ tạm thời hoặc nếu bác sĩ nghi ngờ bạn đang bị co giật.
Họ có thể yêu cầu xét nghiệm hình ảnh và một số xét nghiệm máu, chẳng hạn như MRI và CT. Có thể không cần chụp MRI nếu bạn đã chụp CT vào thời điểm xảy ra cơn đau và CT không cho thấy bất kỳ vấn đề nào trong não.
Bảng chuyển hóa toàn diện: Nồng độ cồn, đường máu, điện giải,...
Xét nghiệm ma túy (sàng lọc độc tính).

Mất trí nhớ tạm thời là gì? Những vấn đề cần biết về bệnh mất trí nhớ tạm thời 7

Điện não đồ ghi lại các sóng điện ở não giúp chẩn đoán loại trừ mất trí nhớ tạm thời

Phương pháp điều trị mất trí nhớ tạm thời hiệu quả

Điều trị TGA phần lớn là hỗ trợ. Không có liệu pháp cụ thể cho tình trạng này, cũng không cần thiết. Bệnh nhân nên được kiểm tra cẩn thận để tìm bất kỳ khiếm khuyết thần kinh đi kèm nào hoặc bằng chứng chấn thương đầu,... để loại trừ các bệnh lý nghiêm trọng khác. Trong khi khả năng xảy ra tái phát là rất hiếm. Bệnh nhân không yêu cầu bất kỳ hạn chế nào đối với việc lái xe hoặc các hoạt động khác sau khi tình trạng thiếu trí nhớ được giải quyết.

Nếu bạn đã trải qua chứng mất trí nhớ tạm thời và hiện đang lo lắng về những đợt có thể xảy ra tiếp theo, bạn nên nói về trải nghiệm của mình với bác sĩ trị liệu.

Chế độ sinh hoạt & phòng ngừa mất trí nhớ tạm thời

Những thói quen sinh hoạt có thể giúp bạn hạn chế diễn tiến của mất trí nhớ tạm thời

Chế độ sinh hoạt: Bệnh nhân nên được khuyên giảm cân, ngừng hút thuốc, tuân thủ việc dùng thuốc, kiêng uống rượu và theo dõi thường xuyên với bác sĩ điều trị của họ. Kết quả ở hầu hết bệnh nhân là tốt.

Chế độ dinh dưỡng: Một chế độ ăn lành mạnh giúp cải thiện sức khỏe và giữ cơ thể ở một trạng thái tốt nhất có thể.

Mất trí nhớ tạm thời là gì? Những vấn đề cần biết về bệnh mất trí nhớ tạm thời 8

Tập thể dục thể thao và ăn uống lành mạnh giúp nâng cao chất lượng cuộc sống

Phương pháp phòng ngừa mất trí nhớ tạm thời hiệu quả

Vì nguyên nhân của chứng mất trí nhớ toàn cầu thoáng qua vẫn chưa được biết và tỷ lệ tái phát thấp nên không có cách nào thực sự để ngăn ngừa tình trạng này.