Nghe kém có thể ảnh hưởng đến mọi người, từ trẻ sơ sinh đến những người cao tuổi. Nhiều nguyên nhân có thể gây nghe kém, tùy vào nguyên nhân mà có phương pháp điều trị khác nhau. Cần chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời để bạn không mất đi hoàn toàn toàn thính lực.
Tìm hiểu chung nghe kém
Nghe kém là gì?
Tai được cấu tạo từ ba phần chính: Tai ngoài, tai giữa và tai trong. Mỗi phần bao gồm các cấu trúc đóng vai trò riêng biệt trong quá trình chuyển đổi sóng âm thành tín hiệu truyền đến não.
Có ba loại nghe kém:
- Nghe kém dẫn truyền: Liên quan đến tai ngoài hoặc tai giữa.
- Nghe kém thần kinh: Liên quan đến tai trong.
- Nghe kém hỗn hợp: Là sự kết hợp của nghe kém dẫn truyền và nghe kém thần kinh.
Lão hóa và tiếp xúc với tiếng ồn lớn là nguyên nhân thường gặp có thể gây nghe kém. Nghe kém có thể ảnh hưởng đến khả năng làm việc, giao tiếp với người khác và tận hưởng cuộc sống nói chung. Do đó, cần chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời để nâng cao chất lượng cuộc sống của bản thân.
Triệu chứng nghe kém
Những dấu hiệu và triệu chứng của nghe kém
Hầu hết mọi người nghe kém nặng dần theo thời gian. Bạn thường có thể không nhận ra điều đó đang xảy ra. Nhìn chung, bạn có thể đang mắc nghe kém nếu:
- Bạn thường yêu cầu mọi người lặp lại.
- Bạn gặp khó khăn trong việc theo dõi cuộc trò chuyện, đặc biệt là khi nói chuyện điện thoại hoặc trong môi trường ồn ào như nhà hàng.
- Bạn nghĩ mọi người đang lầm bầm.
- Bạn không thể nghe được một số âm thanh có âm vực cao, như tiếng chim hót.
- Bạn cần tăng âm lượng trên tivi, máy tính hoặc máy tính bảng.
- Bạn bị ù tai (tiếng chuông trong tai).
- Đau tai.
- Bạn cảm thấy như có áp lực hoặc chất lỏng bên trong tai.
- Bạn có vấn đề về thăng bằng hoặc chóng mặt.
Bạn khó khăn khi nghe người khác nói chuyện là triệu chứng thường gặp của nghe kém
Biến chứng có thể gặp phải khi mắc nghe kém
Nghe kém có thể khiến bạn cảm thấy mất kết nối với thế giới xung quanh. Bạn có thể trở nên thất vọng, cáu kỉnh hoặc tức giận. Những người bị nghe kém nghiêm trọng có thể trở nên lo lắng hoặc chán nản. Trẻ em bị nghe kém có thể gặp khó khăn ở trường và đạt điểm kém. Các nghiên cứu cũng chỉ ra mối liên hệ giữa nghe kém ở người lớn tuổi và chứng mất trí nhớ.
Khi nào cần gặp bác sĩ?
Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào của nghe kém hãy liên hệ ngay với bác sĩ tai mũi họng để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Nguyên nhân nghe kém
Nguyên nhân dẫn đến nghe kém dẫn truyền bao gồm:
- Ráy tai tích tụ trong tai bạn;
- Chất lỏng trong tai giữa do cảm lạnh hoặc dị ứng;
- Nhiễm trùng tai giữa (viêm tai giữa);
- Viêm tai ngoài;
- Thủng màng nhĩ;
- Khối u ở tai;
- Có vật gì đó kẹt trong tai bạn;
- Các tình trạng bẩm sinh ảnh hưởng đến quá trình hình thành tai giữa hoặc tai ngoài của trẻ sơ sinh.
Nguyên nhân gây nghe kém thần kinh bao gồm:
- Lão hóa;
- Các bệnh như tăng huyết áp, đột quỵ hoặc tiểu đường (đái tháo đường);
- Thuốc độc tính đối với tai;
- Bị đánh vào đầu;
- Nghe kém do tiếng ồn: Tiếp xúc lâu dài với tiếng ồn lớn, chẳng hạn như làm việc trong môi trường có nhiều tiếng ồn như nhà máy và công trường xây dựng.
- Nhiễm trùng bẩm sinh như Cytomegalovirus (CMV).
Nghe kém hỗn hợp là sự kết hợp giữa nghe kém dẫn truyền và nghe kém thần kinh. Điều đó có nghĩa là nó ảnh hưởng đến tai ngoài và tai giữa cũng như tai trong của bạn.
Viêm tai giữa tái phát nhiều lần có thể là nguyên nhân gây nghe kém
Nguy cơ nghe kém
Những ai có nguy cơ mắc nghe kém?
Những người làm việc kéo dài trong môi trường có âm thanh lớn có nguy cơ cao mắc nghe kém sau này.
Yếu tố làm tăng nguy cơ mắc phải nghe kém
Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc nghe kém bao gồm:
- Đi bơi ở vùng có nước không vệ sinh;
- Chấn thương vùng đầu và tai;
- Không vệ sinh tai thường xuyên;
- Hút thuốc lá.
Phương pháp chẩn đoán & điều trị nghe kém
Phương pháp xét nghiệm và chẩn đoán nghe kém
Bác sĩ sẽ hỏi về các triệu chứng của bạn và tiến hành kiểm tra sức khỏe toàn diện. Họ sẽ kiểm tra các dấu hiệu nhiễm trùng hoặc các vấn đề khác có thể gây giảm thính lực.
Các xét nghiệm bác sĩ có thể chỉ định thêm để xác định nguyên nhân nghe kém bao gồm:
- Đo thính lực đồ: Để xác định bạn có thực sự nghe kém hay không.
- Soi tai: Kiểm tra tai ngoài và tai giữa của bạn có dị vật hay thủng màng nhĩ hay không.
- Xét nghiệm máu: Kiểm tra các dấu hiệu nhiễm trùng.
- Xét nghiệm hình ảnh học: Bao gồm chụp cộng hưởng từ (MRI) hoặc CT scan để chẩn đoán nguyên các nguyên nhân trong não như u não, đột quỵ, đa xơ cứng.
Chụp CT scan có thể giúp chẩn đoán một số nguyên nhân nghe kém
Phương pháp điều trị nghe kém
Nội khoa
Phương pháp điều trị sẽ khác nhau tùy thuộc vào loại nghe kém bạn mắc phải.
Nghe kém dẫn truyền:
- Thuốc kháng sinh để điều trị nhiễm trùng tai.
- Các thủ thuật để loại bỏ ráy tai hoặc các vật thể khác trong ống tai.
Nghe kém thần kinh:
- Corticosteroid để giảm sưng ở các tế bào ốc tai.
- Có thể dùng máy trợ thính và cấy ghép ốc tai điện tử.
Nghe kém hỗn hợp: Phương pháp điều trị sẽ khác nhau tùy theo các vấn đề cụ thể ảnh hưởng đến tai ngoài, tai giữa và tai trong của bạn.
Bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng sinh để điều trị nhiễm trùng tai
Ngoại khoa
Dựa vào nguyên nhân gây bệnh mà bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định điều trị bằng phẫu thuật. Phẫu thuật có thể bao gồm phẫu thuật tạo hình màng nhĩ, để sửa chữa màng nhĩ bị thủng, phẫu thuật tạo hình màng nhĩ để đặt ống tai hoặc phẫu thuật cắt bỏ khối u.
Chế độ sinh hoạt & phòng ngừa nghe kém
Những thói quen sinh hoạt có thể giúp bạn hạn chế diễn tiến của nghe kém
Chế độ sinh hoạt:
- Sử dụng thiết bị bảo vệ thính giác (nút tai hoặc chụp tai): Khi tham gia các hoạt động ồn ào như hòa nhạc, đi xe máy hoặc xe trượt tuyết hoặc làm việc với máy móc gây tiếng ồn.
- Giảm âm lượng: Khi nghe nhạc qua tai nghe hoặc tai nghe nhét tai, hãy giữ mức âm lượng đủ thấp để bạn có thể nghe thấy mọi người nói chuyện xung quanh. Thường khi sử dụng tai nghe không nên chỉnh âm lượng vượt quá 80% mức âm lượng trong hơn 90 phút mỗi ngày.
- Không nhét bất cứ vật gì vào tai: Những vật dụng nhỏ như viên bi, bông gòn, nút vặn có thể bị kẹt trong ống tai hoặc gây thủng màng nhĩ.
- Tránh hút thuốc: Vì nó có thể làm suy yếu quá trình lưu thông máu và ảnh hưởng đến thính giác của bạn.
- Tập thể dục thường xuyên: Giúp ngăn ngừa các vấn đề sức khỏe có thể gây ra vấn đề về thính giác, như bệnh tiểu đường hoặc huyết áp cao.
Tránh hút thuốc lá có thể giúp hạn chế diễn tiến của nghe kém
Chế độ dinh dưỡng: Không có chế độ ăn uống đặc biệt nào giúp ngăn ngừa hoàn toàn nghe kém. Tuy nhiên chế độ dinh dưỡng đầy đủ các chất cần thiết sẽ duy trì sức khỏe của bạn ngăn ngừa mắc thêm các bệnh lý khác. Hãy liên hệ với chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn chế độ dinh dưỡng phù hợp với tình trạng sức khỏe của bạn.
Phương pháp phòng ngừa nghe kém hiệu quả
Có một số loại nghe kém mà bạn không thể ngăn ngừa. Ví dụ, nhiều người bị nghe kém khi họ già đi. Tuy nhiên, tiếng ồn là nguyên nhân phổ biến nhất gây nghe kém. Bạn có thể giúp ngăn ngừa nghe kém do tiếng ồn bằng cách tránh các tình huống và môi trường mà bạn chắc chắn sẽ gặp phải tiếng ồn rất lớn.
