Cột sống của mỗi người đều sẽ trải qua quá trình lão hoá tiến triển khi càng lớn tuổi. Đĩa đệm và các khớp có thể chịu ảnh hưởng dẫn đến nứt rạn mà không phải do chấn thương trực tiếp như té ngã. Theo thời gian, lớp sụn giữa các đốt sống cũng có thể bị mài mòn và mất đi. Dây chằng cột sống cũng trở nên dày và kém linh hoạt hơn. Khi những thay đổi này xảy ra ở cột sống ngực, nó được gọi là thoái hóa đốt sống ngực. Thoái hóa đốt sống ngực thường ít xảy ra hơn so với thoái hóa đốt sống cổ hoặc thắt lưng.
Tìm hiểu chung thoái hóa đốt sống ngực
Thoái hoá đốt sống ngực là gì?
Khi càng lớn tuổi, cột sống của bạn có xu hướng bị lão hoá dần. Các đĩa đệm và mặt khớp có thể bị nứt, kể cả khi không có chấn thương (chẳng hạn như té ngã). Sự mòn có thể xảy ra ở bất kỳ xương nào và cũng có thể gây ra gãy xương do căng thẳng.
Theo thời gian, lớp sụn (lớp đệm giữa các đầu xương) cũng có thể mỏng đi. Hệ thống dây chằng liên kết giữa các xương trở nên dày và kém linh hoạt hơn. Khi những thay đổi này hình thành ở giữa cột sống được gọi là thoái hóa đốt sống ngực.
Phần ngực của cột sống tức là nói đến phần giữa lưng của bạn. Cột sống còn bao gồm hai phần nữa là ở trên và dưới của vùng ngực. Phần cổ của cột sống là phần trên (cột sống cổ). Phần thắt lưng là phần lưng dưới (cột sống thắt lưng). Mỗi phần của cột sống đều có thể bị thoái hóa. Thoái hóa đốt sống ngực ít gặp hơn thoái hóa cột sống thắt lưng hoặc cổ.
Ngoài ra, thoái hóa đốt sống ở bất kỳ phần nào của lưng cũng có thể là hậu quả của chấn thương thể thao gây ra một vết nứt nhỏ ở đốt sống. Trẻ em và thanh thiếu niên thường dễ mắc phải tình trạng này vì xương vẫn chưa phát triển toàn diện.
Triệu chứng thoái hóa đốt sống ngực
Những dấu hiệu và triệu chứng của thoái hoá đốt sống ngực
Thoái hóa đốt sống ngực thường không có các triệu chứng rõ ràng. Khi triệu chứng xuất hiện, bạn có thể cảm thấy cứng và đau vùng lưng trên.
Đau thường xuất phát từ những thay đổi ở đĩa đệm, khiến đĩa đệm chèn ép lên các dây thần kinh dọc theo ống sống. Ví dụ, tình trạng viêm có thể hình thành xung quanh vết nứt do căng thẳng để hỗ trợ quá trình làm lành. Tuy nhiên, tình trạng này có thể tạo áp lực lên rễ thần kinh cạnh sống, gây ra đau hoặc các triệu chứng khác.
Thoái hóa đốt sống ở bất kỳ phần nào của lưng, kể cả phần ngực, có thể gây đau lan xuống chân. Đau có thể trở nên nặng hơn khi vận động và giảm khi nghỉ ngơi.
Bạn cũng có thể cảm thấy tê chân hoặc ngứa. Ngoài ra, có thể xảy ra yếu cơ ở cánh tay và chân kèm với khó khăn khi vận động. Một biến chứng khác của thoái hóa đốt sống là trượt đốt sống, là khi một đốt sống trượt về phía trước và gây chèn ép rễ thần kinh gây ra tình trạng đau.
Đau vùng lưng trên là triệu chứng thường gặp của thoái hoá đốt sống ngực
Khi nào cần gặp bác sĩ?
Bạn nên đến gặp bác sĩ khi xuất hiện các tình trạng sau:
- Đau lưng kéo dài: Đặc biệt là đau không giảm sau khi nghỉ ngơi hoặc dùng thuốc giảm đau thông thường.
- Giảm sức cơ: Nếu bạn cảm thấy yếu hoặc mất cảm giác, có thể tình trạng này từ tổn thương thần kinh do thoái hoá đốt sống.
- Cứng khớp: Nếu bạn gặp tình trạng cứng cột sống, khó khăn khi vận động hoặc giảm độ linh hoạt.
- Tê hoặc đau lan: Nếu bạn cảm thấy tê hoặc đau lan từ vùng cột sống xuống chân.
- Tiêu tiểu không tự chủ: Đây có thể là dấu hiệu nghiệm trọng của tổn thương rễ thần kinh.
- Thay đổi triệu chứng: Xuất hiện các triệu chứng mới hoặc các triệu chứng trở nên nặng hơn.
Nguyên nhân thoái hóa đốt sống ngực
Thoái hóa đốt sống ngực thường là một vấn đề liên quan đến tuổi tác. Khi tuổi càng lớn, nguy cơ mắc các vấn đề về thoái hóa đốt sống càng tăng lên. Ngay cả những người trông khỏe mạnh cũng có thể gặp phải thoái hóa đốt sống. Do có ít tác động xảy ra ở cột sống ngực so với các phần khác của cột sống nên thoái hóa đốt sống ngực thường xuất hiện sau khi đã xảy ra thoái hóa cột sống cổ hoặc lưng trước. Khi một phần của cột sống gặp vấn đề thì các phần còn lại sẽ dễ bị ảnh hưởng hơn.
Ở người cao tuổi, áp lực hàng ngày lên cột sống tăng dần theo thời gian. Nguyên nhân thường gặp của thoái hóa cột sống là do sự kết hợp giữa việc thường xuyên khiêng vác vật nặng và lối sống vận động quá mức. Loãng xương là một bệnh lý thường gặp liên quan đến lớn tuổi, nó cũng có thể góp phần vào việc gây ra gãy xương do căng thẳng ở đốt sống.
Một phần thường liên quan đến thoái hóa cột sống là liên mỏm khớp, kết nối hai khớp mặt ở phía sau của đốt sống. Ngay cả một tổn thương nhỏ ở đốt sống có thể dẫn đến thoái hóa cột sống. Ở người trẻ tuổi, trong giai đoạn phát triển của đốt sống, chấn thương từ hoạt động thể chất hoặc căng thẳng do tập luyện có thể góp phần gây ra sự thoái hóa đốt sống. Yếu tố di truyền cũng đóng vai trò quan trọng trong bệnh lý này.
Tuổi tác là một trong những nguyên nhân của thoái hoá đốt sống ngực
Nguy cơ thoái hóa đốt sống ngực
Những ai có nguy cơ mắc phải thoái hoá đốt sống ngực?
Nhìn chung, thoái hoá đốt sống ngực xảy ra khi tuổi tác tăng dần. Ở những người trẻ tuổi nguyên nhân có thể gặp là:
- Chấn thương;
- Khiếm khuyết di truyền liên quan đến sụn khớp.
Đối với những người dưới 45 tuổi, thoái hoá khớp thường gặp ở nam giới hơn. Sau 45 tuổi, thoái hoá khớp thường gặp ở phụ nữ hơn. Thoái hoá khớp còn thường gặp ở những người thừa cân, những người có công việc hoặc chơi thể thao gây căng thẳng lặp đi lặp lại ở cột sống.
Yếu tố làm tăng nguy cơ mắc phải thoái hoá đốt sống ngực
Các yếu tố nguy cơ của bệnh thoái hoá đốt sống ngực, bao gồm:
- Tuổi: Tiến trình thoái hóa tự nhiên của cơ thể khi càng lớn tuổi là yếu tố chính dẫn đến suy giảm chất lượng của đĩa đệm và cột sống.
- Di truyền: Yếu tố di truyền có thể làm tăng nguy cơ thoái hóa đốt sống, khi mà gen di truyền ảnh hưởng đến cấu trúc và chức năng của đĩa đệm và xương.
- Vận động ít hoặc vận động không đúng cách: Sự thiếu hoạt động hoặc vận động không đúng cách có thể dẫn đến suy giảm sức cơ và độ linh hoạt của cột sống, góp phần vào thoái hoá đốt sống.
- Thói quen sinh hoạt: Thói quen sinh hoạt không tốt như ngồi lâu, nâng vật nặng sai cách cũng có thể tăng nguy cơ thoái hoá đốt sống.
- Chấn thương: Chấn thương do tai nạn hoặc vận động mạnh có thể gây tổn thương cho đĩa đệm và cột sống, dẫn đến quá trình thoái hoá.
- Thói quen không lành mạnh: Uống rượu bia, hút thuốc lá, thiếu canxi và vitamin D trong chế độ ăn uống, cũng như thừa cân, đều liên quan đến nguy cơ thoái hóa đốt sống ngực.
- Bệnh lý khác: Các bệnh lý như viêm khớp, bệnh đái tháo đường và các bệnh lý khác cũng có thể tác động đến sức khỏe của cột sống và đĩa đệm.
Viêm khớp là một trong những yếu tố nguy cơ của bệnh thoái hoá đốt sống ngực
Phương pháp chẩn đoán & điều trị thoái hóa đốt sống ngực
Phương pháp chẩn đoán và xét nghiệm thoái hoá đốt sống ngực
Tình trạng đau và cứng lưng gây ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày, cản trở giấc ngủ hoặc ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, đó là dấu hiệu bạn cần thăm khám bác sĩ.
Bác sĩ sẽ ghi nhận tiền căn, bệnh sử và các triệu chứng hiện tại, bác sĩ thường sẽ đề nghị chụp X-quang nếu nghi ngờ thoái hóa cột sống. Hầu hết những người trên 60 tuổi thường có dấu hiệu của thoái hóa cột sống trên hình ảnh X-quang. Hình X-quang giúp xác định vị trí và kích thước của các tổn thương.
Chụp MRI giúp cung cấp hình ảnh chi tiết về thần kinh và mô mềm xung quanh cột sống. Nếu nghi ngờ có chèn ép rễ thần kinh, việc đề nghị chụp MRI thường giúp bác sĩ chẩn đoán vấn đề một cách chính xác.
Điều trị thoái hoá đốt sống ngực
Mục tiêu của điều trị thường là tránh phẫu thuật nếu có thể, với việc kiểm soát các triệu chứng bằng thuốc giảm đau và vật lý trị liệu.
Tuy nhiên, trong trường hợp thoái hóa đốt sống ngực gây chèn ép rễ thần kinh nghiêm trọng, phẫu thuật có thể được đề nghị nhằm giúp giải ép. Các phương pháp phẫu thuật bao gồm:
- Cắt bỏ đĩa đệm;
- Loại bỏ gai xương;
- Cắt bỏ cung cột sống;
- Phẫu thuật cố định cột sống.
Ngoài ra, đai lưng có thể được sử dụng để giữ cho cột sống ổn định sau phẫu thuật hoặc thay thế phẫu thuật trong quá trình vết thương tự lành.
Chế độ sinh hoạt & phòng ngừa thoái hóa đốt sống ngực
Những thói quen sinh hoạt có thể giúp bạn hạn chế diễn tiến của thoái hoá đốt sống ngực
Chế độ sinh hoạt:
- Vận động hợp lý: Thực hiện các bài tập vận động nhẹ nhàng như đi bộ, yoga, hoặc bơi lội để tăng cường sức khỏe của cột sống và cơ bắp xung quanh.
- Giữ đúng tư thế: Cố gắng giữ thẳng lưng khi ngồi, đứng và đi bộ để giảm áp lực lên cột sống.
- Nghỉ ngơi hợp lý: Đảm bảo có thời gian nghỉ ngơi đủ để giảm căng thẳng cho cột sống.
- Ngủ đúng tư thế: Sử dụng gối và nệm đúng cách để giữ cho cột sống trong tư thế thoải mái khi ngủ.
- Tập vật lý trị liệu: Theo dõi chỉ dẫn của chuyên gia về vật lý trị liệu để cải thiện độ linh hoạt và giảm đau.
- Điều chỉnh lối sống: Tránh vận động quá mức, khiêng vác vật nặng, và tránh giữ 1 tư thế khi ngồi hoặc đứng lâu.
Việc tuân thủ chế độ sinh hoạt phù hợp cùng với sự theo dõi và hỗ trợ từ bác sĩ và chuyên gia sẽ giúp bạn quản lý tốt hơn vấn đề thoái hóa đốt sống ngực.
Chế độ dinh dưỡng:
- Canxi và vitamin D: Cân nhắc việc tăng cường lượng canxi và vitamin D trong chế độ ăn hàng ngày để hỗ trợ sức khỏe xương và giảm nguy cơ gãy xương.
- Thức ăn giàu protein: Protein giúp tăng cường sức khỏe cơ bắp và tái tạo tế bào, hỗ trợ quá trình phục hồi và giảm đau.
- Omega-3: Bổ sung omega-3 từ các nguồn như cá hồi, hạt lanh, hoặc dầu cá để giảm viêm và cải thiện linh hoạt của cột sống.
- Chất chống oxy hóa: Ăn nhiều rau củ và trái cây giàu chất chống oxy hóa như cà chua, cam, dâu để giảm viêm và bảo vệ tế bào khỏi tổn thương.
- Giảm cân nếu thừa cân: Nếu bạn thừa cân, giảm cân có thể giảm áp lực lên cột sống và giảm triệu chứng đau.
- Hạn chế các chất kích thích: Tránh các chất kích thích như cafein, đường và thức ăn nhanh để giảm viêm và đau.
- Uống đủ nước: Hãy đảm bảo cơ thể bạn luôn được bổ sung đủ lượng nước.
- Thực đơn cân đối: Đảm bảo chế độ ăn của bạn đa dạng và cân đối với đủ chất dinh dưỡng cần thiết.
Phòng ngừa thoái hoá đốt sống ngực
Để phòng ngừa thoái hoá đốt sống ngực và duy trì sức khỏe của cột sống, một số biện pháp bạn có thể thực hiện như:
- Vận động đều đặn: Tập luyện thể dục đều đặn, bao gồm tập luyện mạnh sức cơ, tập yoga hoặc bơi lội.
- Giữ thẳng lưng: Đảm bảo duy trì tư thế đúng khi ngồi, đứng và làm việc để giảm áp lực lên cột sống.
- Nâng đồ vật đúng cách: Khi cần nâng đồ vật nặng, hãy sử dụng kỹ thuật đúng để tránh gây tổn thương cho cột sống.
- Thay đổi tư thế làm việc: Đứng dậy và vận động mỗi khi làm việc ngồi lâu để giảm áp lực lên cột sống.
- Dinh dưỡng cân đối: Chế độ ăn uống giàu canxi, vitamin D và protein để duy trì sức khỏe xương và cơ bắp.
- Giảm cân nếu thừa cân: Nếu bạn thừa cân, giảm cân có thể giảm áp lực lên cột sống và giảm nguy cơ thoái hoá.
- Hạn chế thói quen không lành mạnh: Hạn chế hút thuốc lá, uống rượu bia, và tránh ngồi lâu một chỗ.
- Theo dõi và điều trị các bệnh lý liên quan khác: Điều trị tích cực các bệnh lý như viêm khớp, đái tháo đường, béo phì giúp giảm nguy cơ thoái hoá đốt sống.
Duy trì cân nặng lý tưởng giúp phòng ngừa bệnh thoái hoá đốt sống ngực
Thăm bác sĩ định kỳ đóng vai trò quan trọng để theo dõi sức khỏe cột sống và đưa ra các biện pháp phòng ngừa kịp thời.
